#ต้นน้ำ เมื่อสายน้ำป่วย…วิถีประมงต้องเปลี่ยนไป จากต้นน้ำแม่อาย ชาวลาหู่บ้านผาใต้ต้องออกหาปลาห่างบ้านกว่า 60 กิโลเมตร หลังแม่น้ำถูกตั้งคำถามเรื่องความปลอดภัย แม่น้ำกก…เคยเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนในจังหวัดเชียงราย แต่วันนี้สายน้ำที่เคยอุดมสมบูรณ์กลับกลายเป็นความกังวล เมื่อการตรวจพบ “สารหนู” ปนเปื้อนจากพื้นที่ทำเหมืองตอนบน ส่งผลกระทบทั้งต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวประมงพื้นบ้าน ที่หมู่บ้านผาใต้ ชุมชนลาหู่ริมแม่น้ำกก อาชีพหาปลาคือรายได้หลัก ทุกบ้านมีแห มีตาข่าย พร้อมออกเรือได้ทุกเมื่อ แต่วันนี้ “จะดอ” และ “นาเสะ” ต้องเก็บอุปกรณ์ ขับรถไกลกว่า 30 กิโลเมตรไปหาปลาตามลำห้วย เพราะไม่สามารถลงหาปลาในแม่น้ำกกได้อีกต่อไป “เมื่อก่อนวันหนึ่งได้ 2-3 พันบาท ปลาแค้กิโลละ 250 ปลาเพี๊ยะ 150 ปลาขาว 100” วันนี้…ไปหาน้ำห้วยเพื่อบริโภคเป็นหลัก ถ้าเหลือจึงค่อยขาย รายได้ลดลง แต่ระยะทางเพิ่มขึ้น แม่น้ำกกมีปลาอย่างน้อย 60 ชนิด ความหลากหลายที่กำลังเสี่ยงสูญหาย เพราะสารปนเปื้อนไม่เพียงกระทบความปลอดภัยในการบริโภค แต่ยังสะสมในห่วงโซ่อาหารทำลายระบบสืบพันธุ์ของปลา และอาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ในอนาคต เรื่องของจะดอ จึงไม่ใช่แค่เรื่องการหาปลา แต่คือเรื่องของการอยู่รอด เมื่อสายน้ำป่วย…ทั้งชุมชนก็ต้องเปลี่ยนวิถีชีวิตตามไปด้วย เพราะสำหรับคนริมน้ำกก แม่น้ำไม่ใช่แค่แหล่งน้ำ แต่คือ “สายเลือด” ของหมู่บ้าน ชวนติดตามชุดงานสื่อสารโดย ทีมผู้ผลิตอิสระเชียงราย ลายสือ ประดงโคน การเดินทางของทีมสื่อท้องถิ่นเชียงรายที่ลงพื้นที่สำรวจ ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ เพื่อตามหาคำตอบว่าเมื่อสายน้ำหล่อเลี้ยงชีวิตถูกพิษกัดกร่อน คนในพื้นที่จะไปต่ออย่างไร? ชวนติดตามชุดงานสื่อสาร #จักรวาลสายน้ำเปื้อนพิษกับชีวิตที่ต้องไปต่อ Locals Premium Content โดย กองบรรณาธิการสายน้ำเปื้อนพิษ จังหวัดเชียงราย ติดตามได้ทุกช่องทาง https://www.thaipbs.or.th/locals/en https://www.youtube.com/@thenorth2904 เพจ The North องศาเหนือ #องศาเหนือ #น้ำกก #สายน้ำเปื้อนพิษ #ไทยพีบีเอส